KPSS Tarih'te Hangi Dönemden Kaç Soru Gelir?

KPSS Genel Kültür'de Tarih dersi 27 soruyla en ağırlıklı başlıktır. Ama bu 27 soru, tarihin tüm dönemlerine eşit dağılmaz. Çalışma planını buna göre kurmayan bir aday, az soru gelen bir konuya haftalar harcayabilir.

Yaklaşık dağılım

Geçmiş yılların soru dağılımına bakıldığında kabaca şöyle bir tablo çıkar:

| Dönem | Soru sayısı | | --- | --- | | Osmanlı Tarihi | 7-9 | | Kurtuluş Savaşı | 5-6 | | İnkılap Tarihi | 5-6 | | İslamiyet Öncesi Türk Tarihi | 3-4 | | İlk Türk-İslam Devletleri | 3-4 | | Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi | 2-3 |

Bu rakamlar yıldan yıla birkaç soru oynar ama sıralama değişmez. Osmanlı her zaman başta, Çağdaş Tarih her zaman sonda.

Buradan çıkan çalışma sırası

Önce Osmanlı. Tek başına dersin üçte birini karşılıyor. Üstelik Kurtuluş Savaşı ve İnkılap Tarihi'ni anlamak için de Osmanlı'nın son dönemini bilmek gerekir. Yani bu konu iki kez kazandırır.

Sonra Kurtuluş Savaşı ve İnkılap Tarihi. İkisi birlikte 10-12 soru getirir ve birbirine bağlıdır. Kronolojik ilerlemek en verimlisidir: Mondros'tan Lozan'a, oradan inkılaplara.

Ardından İslamiyet öncesi ve ilk Türk-İslam devletleri. Konu hacmi küçük, soru sayısı makul. Kısa sürede net kazandırır.

En son Çağdaş Tarih. 2-3 soru için uzun saatler harcamaya değmez; diğerleri bittikten sonra bakılır.

Osmanlı'da hangi dönem daha çok sorulur?

Osmanlı'nın kendi içinde de dağılım eşit değil:

Kuruluş ve Yükselme (2-3 soru). Savaşlar, antlaşmalar, padişahlar. Ezber ağırlıklı ama kalıcıdır.

Duraklama ve Gerileme (2-3 soru). Islahatlar, isyanlar, toprak kayıpları. "Neden" sorularının en çok geldiği yer burasıdır.

Dağılma dönemi (2-3 soru). Tanzimat, Islahat, Meşrutiyet, Balkan Savaşları. Kurtuluş Savaşı'na doğrudan bağlandığı için iki kez işe yarar.

Kurumlar (1-2 soru). Divan, tımar, devşirme, millet sistemi, lonca. Bu başlık çoğu adayın atladığı ama düzenli soru gelen bir alandır.

Sorular neyi ölçüyor?

KPSS Tarih soruları giderek tarih ezberinden uzaklaşıp neden-sonuç ilişkisine yöneliyor. Örnek vermek gerekirse:

• "Kavimler Göçü hangi yıl oldu?" değil, "Kavimler Göçü'nün sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?"
• "Karlofça hangi yıl imzalandı?" değil, "Karlofça'nın Osmanlı tarihindeki yeri nedir?"

Bu yüzden tarih çalışırken olayları listelemek yerine zincir kurmak gerekir: şu olay neden oldu, neye yol açtı, hangi olayla bağlantılı?

Sık karıştırılan ikililer

Sınavın ayırt edici soruları genellikle bu çiftlerden gelir:

Malazgirt (1071) ↔ Miryokefalon (1176). İlki Anadolu'nun kapılarını açtı, ikincisi Anadolu'nun kesin Türk yurdu olduğunu tescil etti.

Tanzimat (1839) ↔ Islahat (1856). Tanzimat tüm tebaayı kapsar, Islahat gayrimüslimlere odaklanır ve dış baskıyla ilan edilmiştir.

Amasya Genelgesi ↔ Amasya Görüşmeleri. Biri 1919 Haziran'da millî mücadelenin gerekçesini ilan eder, diğeri 1919 Ekim'de İstanbul Hükûmeti'nin Temsil Heyeti'ni tanımasıdır.

Lozan'da Boğazlar ↔ Montrö. Lozan'da uluslararası komisyon kuruldu, Montrö'de tam egemenlik sağlandı.

Saltanatın kaldırılması (1922) ↔ Halifeliğin kaldırılması (1924). İkisi farklı gerekçelerle, farklı yıllarda gerçekleşti.

Nasıl ölçmeli?

Bir dönemi bitirdikten sonra hemen o dönemin testini çözmek, hepsini bitirip toplu test çözmekten çok daha etkilidir. Çünkü eksik kaldığın yer taze bilgiyle karşılaştırıldığında net görünür.

Tarih konu testlerinde her dönem ayrı test olarak duruyor. Test sonunda hangi konuda kaç doğru yaptığını görebilir, bir sonraki oturumu buna göre planlayabilirsin.

Özetle

27 sorunun 20'si Osmanlı, Kurtuluş Savaşı ve İnkılap Tarihi'nden geliyor. Zamanının en az yüzde 70'ini bu üç başlığa ayır. Kalan konular önemli ama önceliği onlar belirlemiyor.